TZOB Haziran raporunu açıkladı! Markette 164 TL olan o ürün tarlada sadece 43 TL!
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayına ilişkin üretici ile market fiyatları arasındaki devasa farkları ve tarımsal girdi maliyetlerindeki son değişimleri kamuoyuna açıkladı.
Veriler, tarladan çıkan ürünlerin tüketicinin sofrasına gelene kadar katlanarak zamlandığını bir kez daha gözler önüne serdi. Haziran ayının zam şampiyonları ile tarla-market makasının en açık olduğu ürünler tek tek listelendi.
ARADAKİ FARK %379’U BULDU: ELMA 4,8 KAT PAHALIYA SATILDI
Haziran ayında üretici ile market fiyatları arasındaki uçurumun zirvesinde yüzde 379,3’lük farkla elma yer aldı. Elmayı sırasıyla havuç, çilek, yeşil fasulye ve kiraz takip etti. Tarladaki fiyatlar ile tezgah fiyatları karşılaştırıldığında ortaya çıkan tablo şu şekilde:
Elma: Üreticide 18,75 TL olan elma, markette tam 4,8 katına çıkarak 89,87 TL’ye satıldı.
Havuç: Üreticide 22,50 TL iken, markette 3,8 kat fazlasıyla 86,45 TL’ye alıcı buldu.
Çilek: Tarlada 43,00 TL olan ürün, market raflarında 164,91 TL’yi gördü.
Yeşil Fasulye: Üreticide 46,25 TL iken, markette 3,5 kat zamlanarak 162,45 TL oldu.
Kiraz: Üreticiden 57,50 TL’ye çıkan kiraz, tezgahta 199,48 TL’ye kadar yükseldi.
MARKETİN VE ÜRETİCİNİN "EN"LERİ: FİYATI EN ÇOK DÜŞEN VE ARTANLAR
Haziran ayında market raflarındaki 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise düşüş yaşandı. Üreticide ise 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda düşüş görülürken 9 üründe fiyatlar sabit kaldı.
Markette Son Durum:
Fiyatı En Çok Artanlar: Havaların ısınmasıyla talebi katlanan çilek %81 artışla zirveye yerleşti. Çileği havuç (%52,2), kabak (%32,8), kuru soğan (%32,5) ve patates (%24,7) izledi.
Fiyatı En Çok Düşenler: Hasat yoğunluğu başlayan domates %37,8 düşüşle tüketicinin yüzünü güldürdü. Domatesi karpuz (%22,3), nohut (%17,1) ve yumurta (%10,5) takip etti.
Üreticide (Tarlada) Son Durum:
Fiyatı En Çok Artanlar: Seralarda sezonun bitmesiyle arzı azalan kabak %112,5 zamlanarak üreticide ilk sırada yer aldı. Havuç (%50), patlıcan (%47,4) ve sivri biber (%33,4) diğer artan ürünler oldu.
Fiyatı En Çok Düşenler: Hasat miktarının tavan yapmasıyla karpuz %54,8 ucuzladı. Karpuzu domates (%43,3), limon (%30,4) ve yeşil fasulye (%25,4) izledi.
TARLADA FİYATLAR NEDEN DEĞİŞTİ? (MGM SEBEP-SONUÇ ANALİZİ)
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretim bölgelerinden alınan verilere dayanarak fiyat dalgalanmalarının gerekçelerini şu şekilde sıraladı:
Kabak, Patlıcan ve Biber: Seralarda sezon sonuna gelindiği ve ürünler söküldüğü için arz düştü, fiyatlar hızla tırmandı.
Domates: Sera dönemi bitse de Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasat başladığı için arz arttı ve üretici fiyatı düştü.
Yazlık Patates: İlkbahar yağışlarının mevsim normallerinin üzerinde uzun sürmesi tarlada bozulmalara yol açtı. Arzın azalması patates fiyatlarını yukarı çekti.
Havuç: Turizm sezonunun açılmasıyla birlikte otel ve restoran talebinin patlaması havuç fiyatlarını artırdı.
ÇİFTÇİNİN GİRDİ MALİYETLERİ: YILLIK GÜBRE VE YEM YÜKÜ AĞIRLAŞIYOR
Üreticinin tarla ve bağda kullandığı temel girdilerde aylık bazda sakinlik görülse de, yıllık bazdaki artışlar üretim maliyetlerinin ne denli katlandığını kanıtladı.
Gübre Fiyatları: Haziran ayında ÜRE gübresi aylık %9 düşse de, son bir yılda amonyum sülfat gübresi %77,9, amonyum nitrat gübresi %72,4 ve DAP gübresi %39,5 oranında zamlandı.
Hayvancılık ve Yem: Aylık bazda yatay seyreden yem fiyatları, yıllık bazda besi yeminde %30,9, süt yeminde ise %29,2 artış gösterdi.
Enerji ve İlaç: Çiftçinin en büyük gider kalemlerinden elektrik yıllık %25,1, tarım ilaçları ise %27,8 oranında arttı. Mazot fiyatı haziranda aylık %2,7 gerilemesine rağmen, yıllık bazda %31,5 yükselerek üreticinin sırtındaki yükü artırmaya devam etti.
Akaryakıt fiyatları zamlandı! 2 Temmuz itibarıyla il il yeni akaryakıt fiyatlarıEkonomi