banner1199

banner1197

banner1203

13.02.2020, 07:56

Eloğlu akıllı

Sokak aralarına kadar giren ve piyasanın dağıtım kanalı zincirini yıllardır kontrolsüz bir biçimde etkileyen marketler, hatta bir faz büyüğü olan alışveriş merkezleri hep gündemdeki tartışmalı yerini koruyor.

Bir AVM’nin açıldığı lokasyonda 60’tan fazla iş kolunu, esnaf düzeyinde olumsuz etkilediğini biliyoruz. Ayrıca raftan ithalat gerçeğiyle birlikte borç batağının büyümesine neden olduğu da önümüze gelen bir sonuç.

İlk dönemde üreticinin burada önemli bir pazar yakaladığı zannedildi, ama zaman içerisinde yer kirasından raf parasına, istemsiz broşür reklamlarından açılan vadelere, ödeme günü geldiğinde yeni ve ilave vadelerle muhatap edilmesine karşılık bu alanda da sıkıntı doğduğu açık.

Her seferinde yaratılan istihdamdan bahsedilir. 500 bin istihdama karşılık, neredeyse 1 milyon 600 bin esnafın kapısına kilit vurmasına neden olması, hepsi ortalama yanında bir kişi çalıştırsa 3 milyonu aşkın işsiz yarattığı da önümüze net bir biçimde gelen neticelerden.

Olmasın mı? İşin başlangıç noktasında beri hiç bunu söylemedim. Fakat bu kadar kuralsız olmasının; yüksek satın alma gücüyle küçük esnafa yaşam şansı bırakmamasının sakıncasını ve ülkede büyük ekonomik problemlere neden olacağını da yıllardır anlatmaya çalıştım.

Şimdi geldiğimiz noktada bırakın esnafa olan etkilerini, artık AVM’lerin ve zincir marketlerin kendi arasında acımasız ve öldüresiye bir rekabete girdiği, kredi kartı üzerinden tüketiciyi gereksiz tüketime sürüklediği bilinen bir gerçek.

Bugün kim haklı diye bakacak olursak, filmin bittiği noktada kimin haklı olduğunun da önemi kalmıyor. Sadece sonuçları üzerinden ‘keşke’ ile başlayan cümleler kurup;, aradan geçen belki 30 senede bir perakende yasası çıkarıp çıkarmayacağımızı tartışmaktan öteye bir noktaya gidemiyoruz.

Üstelik bugün bir perakende yasası çıkararak, meseleyi düzenlemeye sokmaya kalksak, ortada kazanılmış haklar nedeniyle bir dizi problem de beraberinde geliyor. Şüphesiz neresinden başlarsanız başlayın, sorunu çözmek önemli. Fakat henüz buna yönelik bir yasayı bile hayata geçiremediğimizi hatırlatırım.

Ortaya atılan taslaklar ise kaş yapayım derken göz çıkarmaktan başka bir işe yaramıyor. Oysa bakın eloğlu durumu farklı analiz ediyor. Açıklama yaptıkları için isimlerini vereyim. Türkiye’nin en yaygın marketlerinden biri olan BİM, Fas’taki tartışma konumuz oldu.

Fas Ticaret Bakanı Elalamy, Türkiye’nin desteğiyle Fas’ta yatırım yapan bu marketlerin, açıldıkları her yerde 60 dükkanın kapandığını söylüyor. Ne garip değil mi? Sonuca yönelik öngörüler de, istatistikler de dünyanın farklı bir yerinde de aynı çıkıyor.

Şimdi Fas, yerli tedarik oranlarını arttırmazlarsa, yani raflarına koydukları malın yarısını Fas’tan tedarik etmezlerse, varlıklarını tartışmaya açacaklarını belirtiyor. Konuyla ilgili firmadan yapılan açıklamada, konunun kendilerini etkilemeyeceği, iç tedariklerinin yüzde 85 düzeyinde olduğu belirtiliyor.

Fakat az önce anlattığım üreticiden mal alma meselesinin bile çözüm getirmediği, kuralsızlık ortamında üreticiyi de mağdur edecek başlıklar bulunduğu hatırlatmasının tekrar altını çizerim. Firma Türk diye torpil yapacak halimiz yok.

Bir Türk firması olduğu için bizim adımıza üzücü, ama eloğlunun nasıl akıllı olduğunu göstermesi bakımından da ibretlik bir tutum. Fas sadece bu market zinciri ile ilgili değil, ikili serbest ticaret anlaşmasının aleyhlerine işlemesi nedeniyle, anlaşmanın da tadil edilmesi talebini ortaya koyuyor.

Bir tarafta Fas, bir tarafta Türkiye... Yıl 2020 ve tartışılan konuya bakın. Demek ki ülke olarak mukayese kabul edilmez noktadaysak bile, zihniyet olarak bizden 30 yıl öndeler.

[email protected]

Yorumlar (0)
az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 45
2. Galatasaray 23 45
3. Sivasspor 23 45
4. Başakşehir 22 43
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 22 24
14. Çaykur Rizespor 21 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Altay 23 34
6. Fatih Karagümrük 23 34
7. Keçiörengücü 23 32
8. Ümraniye 23 32
9. Akhisar Bld.Spor 23 32
10. Menemen Belediyespor 23 32
11. Balıkesirspor 23 31
12. Giresunspor 22 28
13. İstanbulspor 22 27
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 23 18
17. Boluspor 23 17
18. Eskişehirspor 23 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19