banner1199

banner1197

banner1203

16.10.2015, 09:25

Esnafa son görev

Yıllardır yazdım; çizdim, televizyon ekranlarından anlattım. Esnaf , bu ülkenin bel kemiğidir; taşıyıcı kolonudur. Onu yok ederseniz, sadece bir vergi mükellefini değil, çocuğunu okutan ana babayı, mahallenin bekçisini, amcasını, teyzesini, yoksulun finansörünü, orta direği, toplum dengesini, mahalle ve zincirleme olarak toplum barışını, sonuçta da ülkenin iç huzurunu yitirirsiniz diye… Dinletemedik…

Kendi hataları yok muydu? Elbette vardı… Fakat geliştirmek, norma sokmak, kalkındırmak, ayakta tutmak yerine, çağdışı ilan edip yok etmeyi tercih ettiniz. Çünkü artık modern yapılarınız vardı. Marketler ve alışveriş merkezleri…

Bu yapı önce esnafı ayakta tutan, üreteni de satanı da kredilendiren, piyasanın dengesini sağlayan toptancıyı aradan çıkardı. Her şey daha ucuz ve kaliteli olacaktı; olmadı… Toptancının bertaraf edilmesiyle birlikte kırılan dağıtım kanalı zincirinde üretici de, perakendeci de boşa düştü.

Her geçen gün yüksek miktarlı alım yapan, önce cazip gözüken, ardından yok edişi tetikleyen bu dev yapı, piyasa aktörlerini oyuncak haline getirdi. Fakat kırılması gereken bir kanat daha vardı. Perakendeci esnaf.

10 yılda 4 kat büyüyen AVM’ler ve lokomotif gücü olan zincir marketler ortaya çıktı. Bugün Türkiye’de Mayıs 2015 itibariyle 349 alışveriş merkezi var. 2014 sonu rakamlarına göre 315 bin kişiyi istihdam ettiler. Karşılığında ise 10 yılda 1 milyon 300 bin esnaf kepenk kapattı. Ortalama her biri yanında bir kişi çalıştırsa, 2 milyon 600 bin kişi işini kaybetti.

Kaba bir hesapla her açılan alışveriş merkezi, 3 bin 725 esnafı yok etti demektir. Yetmedi bu merkezlere yabancı firmaları doldurup, yerli üreticiyi devre dışı bırakıp, raftan ithalata da ortam yarattınız.

Açık hesabın, yani veresiye defterinin yerini de, en yüksek faiz diliminin uygulandığı kredi kartları aldı. Esnafın devre dışı kalması ya da gücünü yarı yarıya kaybetmesiyle birlikte üretici, AVM’lerin ve zincir marketlerin satınalma birimlerinin yok paraya çalışan fasoncusu haline dönüştü.

2008 krizinin ardından hızla artan sorunlu krediler, ödenemeyen kredi kartları, son dönemde kurla birlikte artan AVM kiraları gibi birçok etken arka arkaya dizilince bu alanda sorun büyüdü.

Sonra bir yasa çıkarttılar; esnafa destek olunduğu yalanıyla boş kalan dükkânları esnafa vermenin hesabına giriştiler. Yani AVM’lerin cenazesini sistematik bir biçimde yok etmeye çalıştıkları esnafa kaldırtmak istediler.

Ve tüketici… Kredi kartı cebindeyken esnafın kapısından geçmeyen, onu küçümseyen tüketici, bugün borç batağına saplanınca ekmeğini yine bakkaldan alıp, veresiye defterine yazdırır hale geldi. Yani tüketicinin cenazesini de esnafa kaldırtıyorlar. Artık ne kadar gücü kaldıysa… Zira bu sistemi dengeleyebilecek bir toptancı mekanizması yok.

Son haber TESK’ten geldi. Artık esnaf uygun taksitlerle ev sahibi edilecek. Çöken, arz fazlası içinde boğulan, hesapsız kitapsız yatırımlarla konut stoku problemi yaşayan, ülkenin dört bir yanında satılamayan evlere leş fiyatına ihaleye çıkaran TOKİ’nin evlerini şimdi esnafa satmak istiyorlar.

Reklam güzel: Evsiz esnaf kalmayacak. Oysa bunun tercümesi şudur: İnşaat sektörünün cenazesini de esnafa kaldırtmaya çalışıyorlar. Hangi esnafa? Borcunu ödeyemediği için bankaların kredileri ertelemesini isteyen, alacağını tahsil edemeyen, iş yapamayan esnafa…

Ne yazık ki bunu da AVM’lerde yer kapıldığını anlatan kendi örgütleri üzerinden yapmaya uğraşıyorlar. Karıştırdınız beyler, bayanlar. Ben yıllar önce esnaf bu ülkenin belkemiğidir; taşıyıcı kolonudur dedim. Siz onu ülkenin ölü gömücüsü haline getirdiniz. Hiç mi insafınız, utanmanız yok? Ayıptır…

Çetin Ünsalan
[email protected]

ulusalkanal.com.tr

Yorumlar (0)
13°
parçalı bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 45
2. Galatasaray 23 45
3. Sivasspor 23 45
4. Başakşehir 22 43
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 22 24
14. Çaykur Rizespor 21 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Altay 23 34
6. Fatih Karagümrük 23 34
7. Keçiörengücü 23 32
8. Ümraniye 23 32
9. Akhisar Bld.Spor 23 32
10. Menemen Belediyespor 23 32
11. Balıkesirspor 23 31
12. Giresunspor 22 28
13. İstanbulspor 22 27
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 23 18
17. Boluspor 23 17
18. Eskişehirspor 23 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19