Çerçeve yasa teklifi komisyonda kabul edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına iki gün önce sunulan çerçeve yasa teklifi, Adalet Komisyonunda kesintisiz 17 saat süren görüşmelerin ardından onaylandı. 360 milletvekilinin ortak imzasıyla komisyona gelen ve komisyon aşamasını tamamlayan yasa teklifinin önümüzdeki pazartesi günü TBMM Genel Kuruluna sevk edilmesi bekleniyor.

DÜZENLEME HANGİ SUÇLARI KAPSIYOR?

Kanun teklifi; PKK/KCK terör örgütünü kurma, yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ile örgüt propagandası yapma suçlarını doğrudan kapsama alıyor. Örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile örgüt lehine işlendiği tespit edilen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da bu düzenleme dahilinde değerlendirilecek. Teklifin yasalaşıp Resmi Gazete'de yayımlanması, hükümlerin anında uygulanacağı anlamına gelmiyor. Erteleme veya infaz durdurma işlemlerinin başlayabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki tüm silah ile mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespit, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yasa fiilen işlerlik kazanacak.

KAPSAM DIŞI KALAN SUÇLAR

Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar teklifin kapsamı dışında tutuldu. Metinde Abdullah Öcalan'ın ismi doğrudan geçmiyor. Ancak 1 Haziran 2005 öncesini ve müebbet hapis cezalarını dışarıda bırakan bu özel istisnanın, eski Türk Ceza Kanunu döneminde mahkum olan Abdullah Öcalan ile örgütün üst yönetimini yasa kapsamı dışında tutmayı amaçladığı değerlendiriliyor.

Düzenleme, kasten öldürme suçu dışındaki örgüt suçlarını kapsadığı için eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın da bu yasadan yararlanmasının önünü açıyor. Kobani davasında kasten öldürme suçundan beraat eden Demirtaş, "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım" başta olmak üzere çeşitli örgüt suçlarından toplam 42 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Bugüne kadar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen tahliye kararları uygulanmayan Demirtaş'ın, yasadaki şartların oluşması, MGK kararının yayımlanması ve resmi başvuru yapılması halinde düzenlemeden faydalanabileceği öngörülüyor.

ERTELEME SÜRELERİ VE MAHKEME SÜREÇLERİ

Kanun kapsamında üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenecek. 15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar için ise bu erteleme süresi 10 yıl olarak uygulanacak. Erteleme kapsamına giren dosyalardaki tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yetkili mercilerce yeniden değerlendirilerek koşulların oluşması halinde kaldırılabilecek. İstinaf veya temyiz incelemesi aşamasında bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosyalar ilk derece mahkemelerine geri gönderilecek.

Erteleme süresi boyunca davalarda zamanaşımı işlemeyecek, mevcut dosyalar ve deliller titizlikle muhafaza edilecek. Müsadereye konu edilen eşya ve malvarlığı değerleri ise tasfiye edilerek Hazineye irat kaydedilecek. Savcı veya mahkemelerin vereceği erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz yolu açık tutuldu.

YENİ SUÇ İŞLEYENİN HAKKI YANACAK

Erteleme kararının ardından belirlenen 5 veya 10 yıllık süre içinde yeniden bir "terör suçu" işlenmesi halinde tüm erteleme kararları iptal edilecek. Soruşturma ve kovuşturmalar kaldığı yerden aynen devam edecek. Bu süreçte bir mahkumiyet kararı verilirse, söz konusu cezanın infazında yasanın sunduğu imtiyazlardan tekrar yararlanılamayacak. Erteleme süresi yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlandığında ise soruşturmalar için kovuşturmaya yer olmadığına, davalar için düşme kararı verilecek. İnfazı ertelenmiş mahkumiyetler tamamen infaz edilmiş sayılacak.

Sürecin takip, denetim ve koordinasyonunu sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında özel bir kurul oluşturulacak. Bu sekiz üyeli kurulda; Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak. Kurul, yasanın uygulanmasını izleyecek, alt komisyonlar kurabilecek ve örgütün tasfiye sürecindeki ilerleyişini denetleyecek. Gerekli görülen durumlarda yeni adli, idari ve yasal düzenleme taleplerinde bulunabilecek.

Ayrıca, TBMM Başkanlığı bünyesinde uygulamayı izlemek ve tavsiye kararları almak üzere 17 üyeli bir İzleme Komisyonu kurulacak.

SİYASİ YASAKLAR KALDIRILABİLECEK

Teklif, mahkumiyet kararlarından doğan siyasi yasaklar ile kamu görevine girme ve seçilme gibi hak yoksunluklarının kaldırılmasına imkan tanıyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlığındaki kurul, gerekli görmesi halinde hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili mahkemelere veya infaz hakimliklerine başvurabilecek. Bu talebin yapılabilmesi için 5 yıllık infaz ertelemelerinde iki yıl, 10 yıllık infaz ertelemelerinde ise üç yılın geçmiş olması gerekecek. Dosyalarla ilgili nihai kararı mahkemeler verecek.

MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlendiği iddia edilen ve yasa kapsamına giren suçlarla ilgili olarak, bu tarihten sonra yeni bir soruşturma açılması doğrudan kurulun vereceği izne bağlandı.

Düzenleme hükümlerinden yararlanmak isteyen kişilerin, sürece bizzat dahil olmaları gerekiyor. MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren altı ay içinde, kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurulun görevlendireceği kurumlara yazılı başvuruda bulunması zorunlu kılındı.

Örgüt mensupları tarafından teslim edilen veya beyan edilen her türlü silah, mühimmat, patlayıcı madde ile araç ve malzemeler eksiksiz olarak kayıt altına alınacak. Bu işlemlerin usul ve esaslarını İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı ortaklaşa belirleyecek. Son olarak, kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren tüm kamu görevlilerinin yürüttükleri bu faaliyetler nedeniyle herhangi bir hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımayacağı yasal güvence altına alındı.

Bugün hava nasıl olacak? Kavurucu sıcaklar bir yandan, fırtına bir yandan!Yurt

Gazete manşetleri 8 Ağustos CumartesiGündem