banner1199

banner1197

banner1203

Uğur Civelek yazdı: Organize işler ve gerçekler

Uğur Civelek yazdı

GÜNDEM 18.01.2020, 08:31 18.01.2020, 08:32
Uğur Civelek yazdı: Organize işler ve gerçekler

Merkez Bankası Para Piyasaları Kurulu, perşembe günü toplandı ve son altı ay içindeki beşinci faiz düşürülüşüne imza attı. Piyasaları ve beklentileri yönlendirme konusundaki organize işleyiş değişmedi! Kamu bankaları ne kadar gerekiyor ise o kadar döviz satarak, hesapsız riskler alma pahasına asist yapmaya devam etti; sermaye piyasalarının şişirilmesinde ciddi sorumluluk üstlenen kamu fonları, spekülatif iyimserliği gücü yettiğince desteklemeye çalıştı. Para otoritesi de, siyasi iradenin yazdığı senaryodaki rolünü oynadı. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar, yan tesirler konusunda üç maymunu oynamayı sürdürdü!

Bu aşamada sormak gerekiyor, faizlerin düşürülmesi her koşulda iyi bir şey midir? Ciddi tasarruf açığı ve ağırlaşmış sorunları olan ekonomiler, faizleri gönüllerine göre ve ciddi bir yan tesir yaşamak zorunda kalmadan seri bir şekilde aşağı çekebilirler mi? Bu sorulara evet şeklinde yanıt verenlerin, gerekli ve yeterli liyakat ile ehliyete sahip olduğunu düşünür müsünüz?

Faizlerin düşürülmesi veya yükseltilmesi, ekonomik ve finansal beklentiler ile eğilimleri etkileyen çok önemli bir değişkendir; orta vadede siyasi ve sosyal eğilimler üzerindeki belirleyiciliği yüksek oranlıdır. Ekonomik yapıyı, sorunları, dengesizlikleri, çevre koşullarına ilişkin belirsizlikleri hiç hesaba katmadan değerlendirme yapmak ta çok anlamlı olmaz! Siyasi iradenin, seçmen desteğini bir süre daha koruyabilmek amacı ile faiz düşürerek ekonomiyi iyice kırılganlaştırması da ciddi yan tesirleri olabilecek bir tercihtir!

Faiz konusunun ekonomik boyutunu irdelerken öncelikle tasarruf ve yatırım dengesinden başlamak daha isabetli olabilir. Türkiye ekonomisi, tasarruf stoku açısından çok ciddi açığı olan bir ülkedir; son yıllarda olduğu gibi net dış borç ödemesi yaptığı koşullarda kaynak sıkıntısı çok ciddileşmekte, faizlerin sert bir şekilde yükselmesine neden olmakta ve ekonomide tehlikeli kırılganlıklar yaşanmaktadır. Yabacı kaynak çıkışı sebep ve faizlerin yükselişi ise sonuçtur; eğilimler sakinleşinceye kadar bu eğilimler devam eder, eşanlı olarak döviz kuru ve enflasyona ilişkin beklentiler de farklılaşır. Makroekonomik görünüm bozulur, güven bunalımı kademeli olarak derinleşir ve siyasi irade hızla yıpranır.

Faizlerin yükselmesi, yatırım ve tüketim eğilimini zayıflatarak ekonomiyi durgunlaştıran bir süreçtir. Tasarruf soku sahiplerinin tercihlerindeki değişiklikler durulmadıkça olumsuz eğilimler güçlenir; yüksek faizler sayesinde akım olarak tasarruf eğiliminin yükselmesi ve sermaye akımlarının durulması zaman içinde dengelenmeye yardım eder. Fakat sabırlı olmaz ve hızla eğilimlerin yönünü değiştirmeye çalışırsanız, günü kurtarma pahasına sorunların ağırlaşma hızını ivmelendirerek ekonomik kırılganlığı beslemiş olursunuz!

Finansal piyasaları manipüle eder ve yeni para otoritesi yönetimi ile faizleri hızla düşürebilirsiniz. Siyasi baskı ile ekonominin daha iyi görünmesi için çok yönlü baskıları yaygınlaştırabilirsiniz. Fakat akım olarak tasarruf eğilimini iyice geriletir, stoklardaki farklı arayışları yönlendirebilme olanağını süratle kaybetmek durumunda kalırsınız. Devasa boyutlara ulaşan tasarruf yatırım açığını, para otoritesinin geri dönüşü çok sancılı olabilecek yaklaşımı ile doldurmaya çalışmak dışında seçenek bulamaz ve eninde sonunda kontrolü kaybedersiniz!

Siyasi iradenin, çaresizlikten beslenen keyfi tercihleri olumlu düşünmeyi zorlaştırıyor. İç siyaset, dış politika, güvenlik ve ekonomi gibi sosyal konularda sorunlara rağmen ve hesapsızca herkese meydan okumak mantıklı bir yaklaşım olamıyor. Bunlardan sadece birini önemine göre öncelikli olarak görmek ve diğerlerinde tedbirli olmaya çalışmak daha güven veren bir yaklaşım olabilirdi! Hepsi acil ve öncelikli ise, hiçbirinde başarılı olunamaması ihtimali kaçınılmaz olarak güçlenir! Ekonomik eğilimler konusunda siyasi yönlendirme giderek etkisizleşir ve sorunlardaki ağırlaşmanın daha yoğun bir şekilde hissedilmesi tüm hesapları bozabilir!

Jeopolitik koşullar ve buna uygun yeni bir dış politika ülkemizin bekası için hayati önem taşıyor ise, ekonomi konusunda şoklara direnci artırmak üzere daha tedbirli olunması ve kısmen oy kaybına razı olunması gerekmez miydi? Olduğumuzdan farklı görünerek kendi insanlarımızın bir kısmı dışında kimseyi aldatamıyor isek, sorunları ağırlaştıran bu büyük yanlıştan nasıl kurtulacağız?

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 45
2. Sivasspor 23 45
3. Başakşehir 22 43
4. Galatasaray 22 42
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fatih Karagümrük 23 34
6. Keçiörengücü 23 32
7. Ümraniye 23 32
8. Akhisar Bld.Spor 23 32
9. Menemen Belediyespor 23 32
10. Altay 22 31
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 23 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. Tottenham 27 40
6. Sheffield United 27 40
7. M. United 26 38
8. Burnley 27 37
9. Wolverhampton 26 36
10. Everton 26 36
11. Arsenal 26 34
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Getafe 24 42
4. Real Sociedad 24 40
5. Atletico Madrid 24 40
6. Sevilla 24 40
7. Villarreal 24 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 24 33
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 24 31
12. Osasuna 24 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 24 19