Ticaret Bakanlığı'ndan tarihi karar: Reklamda yeni dönem başlıyor!

Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde köklü bir revizyona giden bakanlık, sanal dünyanın kurallarını baştan yazdı.

Resmi Gazete'de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026 itibarıyla resmen yürürlüğe girecek olan yeni düzenleme; yapay zekadan influencer paylaşımlarına, çocukların korunmasından sahte indirimlerin engellenmesine kadar çok geniş bir yelpazede ezber bozan cezalar ve zorunluluklar getiriyor.

İşte dijital ticarette taşları yerinden oynatacak yeni dönemin tüm şifreleri:

INFLUENCER PAYLAŞIMLARINA VE HEDEFLİ REKLAMLARA SIKI MARKAJ

Sosyal medya dünyasında "tavsiye" adı altında yapılan gizli ticari iş birlikleri ve veri manipülasyonları artık yasal bir duvara tosluyor:

Açık İfşa Zorunluluğu: Kamuoyunda influencer (sosyal medya etkileyicisi) olarak bilinen kişilerin; link, video ya da hikaye paylaşımlarında herhangi bir kazanç, indirim, hediye veya menfaat elde etmesi durumunda, paylaşımın üzerinde kolayca görünecek şekilde "reklam" veya "tanıtım" ibaresini kullanması artık zorunlu.

Çocuklara Hedefli Reklam Yasağı: Çocukların internetteki ayak izleri ve kişisel verileri üzerinden profilleme yapılarak önlerine çıkartılan hedefli reklamlar tamamen yasaklandı.

Veri Şeffaflığı: Reklam verenler, bir yetişkine gösterdikleri reklamın hangi kişisel verilere veya kriterlere (yaş, ilgi alanı vb.) dayanılarak sunulduğunu ve bu kriterlerin kullanıcı tarafından nasıl değiştirilebileceğini açıkça belirtmek zorunda olacak.

YAPAY ZEKA KARAKTERLERİNE VE DİJİTAL KOPYALARA KIRMIZI KART

Gelişen teknolojiyle birlikte reklamlarda sıkça kullanılmaya başlanan yapay zeka entegrasyonlarına sınır çizildi:

"Yapay Zekadır" Etiketi: Reklamlarda yer alan ve gerçek insandan ayırt edilmesi neredeyse imkansız olan dijital/sanal karakterlerin kullanılması durumunda, bu durum ekranda açık ve anlaşılır şekilde ifşa edilecek.

"Deneyimledim" Aldatmacasına Son: Gerçek bir ünlünün ya da kişinin yapay zekayla üretilmiş dijital kopyasının (deepfake vb.) sanki o ürünü bizzat satın almış ve deneyimlemiş gibi tavsiyede bulunduğu reklamlar tamamen yasaklandı.

SAHTE İNDİRİMLERE "SON 10 GÜN" FİLTRESİ

E-ticaret sitelerinde sıkça görülen "önce fiyatı şişirip sonra indirim yapma" hilesi, yeni matematiksel kriterlerle engelleniyor:

Çizilen Fiyat Kriteri: Bir üründe indirim ilan edileceği zaman, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içindeki en düşük fiyat baz alınacak ve sadece o fiyatın üzeri çizilebilecek.

Çabuk Bozulan Mallar: Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerde ise indirimden hemen önceki bir önceki fiyata bakılacak. Şartlı satış reklamları da doğrudan bu indirim kurallarına tabi tutulacak.

Kara Liste Genişletildi: Falcı, medyum ve astrolog reklamlarının yanı sıra, yasa dışı bahis ve kumar sitelerinin reklamları ile her türlü yasa dışı şans oyunu tamamen yasak kapsamına alındı.

DOĞRULANMAYAN TÜKETİCİ YORUMLARI SİLİNECEK, ŞİKAYET SÜRESİ DÜŞTÜ

Tüketicilerin satın alma kararlarını doğrudan etkileyen yorum ve şikayet sitelerinde de operasyonel hız artıyor:

Süre 48 Saate İndi: Şikayet sitelerinde bir şikayetin yayımlanmasından önce, satıcı firmaya cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu sürede cevap vermeyen firmaların şikayetleri direkt yayına alınacak.
"Satın Alım" Kanıtı Şart: Ürünü gerçekten satın aldığı fatura veya sistem algoritmasıyla doğrulanmayan sahte, bot veya manipülatif tüketici yorumları sitelerde yayınlanamayacak.

"ÇEVRE DOSTU" DEMEK İÇİN BİLİMSEL İSPAT ŞARTI GELDİ

Akademik Unvan İstismarı: Tüketicilerin bilgi eksikliğini istismar etmek amacıyla reklamlarda akademik unvanların aldatıcı şekilde kullanılması yasaklandı.
Yeşil Boyama (Greenwashing) Yasağı: Bir ürünün üzerine açıklama yapmadan doğrudan "çevre dostu",

"doğa dostu" yazmak artık yasak. Bu iddiada bulunan markalar, ürünün yaşam döngüsünü açıklamak ve bu iddialarını üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya bağımsız test kuruluşlarından alacakları bilimsel belgelerle ispat etmek zorunda olacak.

Takviye Edici Gıdalar: Bu ürünlerin normal beslenmenin yerine geçtiği algısını yaratan reklamlar yasaklanırken, sağlık beyanları hariç tutulmak üzere karşılaştırmalı reklam yapılmasının önü açıldı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek açıkladı! 31 ülkeden 197 suçlu Türkiye'ye getirildiGündem