banner1199

banner1197

banner1203

23.03.2019, 08:40

Nur Sultan Nazarbayev

Hiç kuşkusuz Nur Sultan Nazarbayev Türk dünyasının en önemli liderlerinden birisidir. Kritik bir dönemde Kazakistan’ın başına geçmiş ve ülkesini kriz ve gerilimlerden uzak tutmuştur.

KAZAKİSTAN SAYGIN BİR ÜLKE OLDU

İç işlerini düzene sokarken, dış dünya ile de yapıcı ilişkiler tesis etmiş, bütün dünyada sözü dinlenen bir lider olarak iz bırakmıştır. Kazakistan’ı dünyanın enerji merkezlerinden birisi yapmıştır. Kazakistan saygı duyulan bir ülke olmuştur. Ayrıca Avrasyacılık akımlarına güçlü şekilde destek vermiştir. 1980 yılında başa geçmiş, 19 Mart 2019’da kendi isteğiyle başkanlıktan çekilmiştir. Nazarbayev yoğun olarak diktatör suçlamalarına da maruz kalmıştır. Ancak demokrasi geçmişi ve geleneği olmayan toplumlarda hızlı bir demokrasi geçişinin kargaşa ve istikrarsızlığın temel kaynağı olduğu da unutulmamalıdır. Bir ülkede kontrol bir kez kaybedildi mi ancak büyük bedeller sonrasında yeniden sağlanır. Ama bu arada ülke harabeye döner.

NAZARBAYEV, TÜRKİYE VE TÜRK KADINI

Şu sözleri ilginç ve dikkat çekicidir: “Özal zamanında hep Avrupalı ve Amerikalı taşeronlarınızla girdiniz ülkemize! Daha sonra Kazakistan’a ABD emperyalizmin okullarını açtınız. Tanrı aşkına söyleyiniz! Siz ne zaman ata topraklarına Türk olarak geleceksiniz?”

Nazarbayev’in Türk kadını hakkındaki düşünceleri de çarpıcıdır: “Bizim kızlarımız nasıl giyineceğini bilir, Araplardan öğrenecek değiliz. Biz İslam’ı resmi din olarak kabul ediyoruz ve bundan gurur duyuyoruz. Fakat Müslümanlığımızı konu ederek bir yerlere gelemeyiz. Diğer Müslüman devletlere ve İslami yaşama biçimlerine saygımız sonsuz; fakat biz Arap değiliz. Biz göçebe ve Türki bir halkız; Araplar gibi kızlarımızı, dini, kültürel ve toplumsal baskılarla kapatıp, bunu Müslüman devlet imajı olarak kullanamayız. Onları çarşaflara bürüyerek, eve hapsetmek, bizim yolumuz değildir. Tekrarlıyorum! Herkese saygımız sonsuz, fakat giyim kuşam insanların kendi özelindedir. Biz Kazak’ız; halkımız göçebe hayatı süresince, at üzerinde bugünlere kadar kadın-erkek ayrımı yapmadan geldi.

Kadınlarımız, erlerinin yanında veya ardında değil, aksine önünde yürürdü. İslam öncesi dönemlerde, kadınlarımız nasıl isterlerse öyle giyinirlerdi ve toplumu rahatsız etmek gibi bir amaçları da hiç olmadı. Bugün ise bir sorun olması, bizim halkımız için mümkün değil. Müslüman ve Sünni bir halk olmamız, insanların hayatlarına karışmamız için sebep değildir.”

KAZAKİSTAN’DA GEÇİŞ SÜRECİ

Nazarbayev başkanlık makamından çekilmekle birlikte ülkede denge ve kontrol unsuru olan bazı görevleri yapmaya devam edecek. 78 yaşındaki lider Milli Güvenlik Konseyi ve Anayasa Konseyi Başkanlıklarını sürdürecek. Böylece dış politikada ipleri elinden bırakmayacak. Ayrıca ülkedeki en güçlü ve etkili siyasi organ olan iktidardaki Nur Otan Partisi’nin Genel Başkanlığı görevini üstlenecek. Nazarbayev geçiş sürecinde ülkenin raydan çıkmaması için ciddi tedbirler alıyor. Her şeye rağmen Nazarbayev’in ülkedeki ağırlığının tedricen azalacağını söyleyebiliriz. Diğer taraftan, Nazarbayev’in kendi siyasi düşüncelerini savunan ekibin önünü açacağı ve kilit makamları bu ekibin işgal edeceği görülüyor. Ayrıca genç politikacılara önem ve öncelik verileceği anlaşılıyor. Nazarbayev’in güvendiği politikacılardan, Senato Başkanı Kasım Cömert Tokayev 20 Mart 2019 itibarıyla Cumhurbaşkanlığı’na atandı. Bu görevi 2020’deki Cumhurbaşkanlığı seçimine kadar sürdürecek. Muhtemelen Nur Otan Partisi’nin Genel Başkanı olarak 2020’deki Cumhurbaşkanı adayını da Nazarbayev belirleyecek. Bu adayın seçilmesine kesin gözü ile bakılıyor.

ULUSLARARASI DENGE

Nazarbayev birbiri ile anlaşmazlık içinde olan ülkelerle ilişkileri geliştirme konusunda son kerte yetenekliydi. Rusya, iki ülke arasındaki ilişkileri en üst düzeye çıkaran Nazarbayev için övgüler yağdırdı. Onu “Avrasya Ekonomik Birliği”nin mimarı olarak tanımladı. ABD’nin eski Kazakistan Büyükelçisi William Courtney ise “Nazarbayev’in ekonomik reform uygulamalarını takdir ederken, Batı şirketlerine de enerji kaynakları için fırsat yarattığını” ifade etti.

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

Nur Sultan Nazarbayev isabetli bir karar vermiştir. Çünkü eğer ölüm ya da başka bir nedenle Cumhurbaşkanlığı makamı aniden boşalsaydı, ülkede ciddi bir kargaşa yaşanabilirdi. Şimdi Nazarbayev geçiş sürecini yönetme ve yönlendirme inisiyatifini eline geçirmiştir. Böylece kendinden sonraki dönemi de düşünerek sorumlu davranmıştır. Ancak ülkede muhalefet çok zayıftır. Dengeli ve sağlıklı bir düzen hedefleniyorsa, yapıcı bir muhalefetin önü açılmalıdır.

Amiral Soner Polat
ulusal.com.tr
Yorumlar (0)
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 44
2. Başakşehir 22 43
3. Galatasaray 22 42
4. Sivasspor 22 42
5. Alanyaspor 22 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 22 36
8. Göztepe 21 33
9. Gaziantep FK 22 30
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 22 20
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 22 15
Takımlar O P
1. Hatayspor 22 42
2. Erzurum BB 22 39
3. Bursaspor 22 39
4. Adana Demirspor 22 34
5. Keçiörengücü 22 32
6. Akhisar Bld.Spor 22 32
7. Menemen Belediyespor 22 32
8. Altay 22 31
9. Fatih Karagümrük 22 31
10. Ümraniye 22 29
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 22 24
15. Osmanlıspor 22 18
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 22 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 26 54
3. Leicester City 26 50
4. Chelsea 26 41
5. Tottenham 26 40
6. Sheffield United 26 39
7. M. United 26 38
8. Wolverhampton 26 36
9. Everton 26 36
10. Arsenal 26 34
11. Burnley 26 34
12. Southampton 26 31
13. Newcastle 26 31
14. Crystal Palace 26 30
15. Brighton 26 27
16. Bournemouth 26 26
17. Aston Villa 26 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Real Madrid 24 53
2. Barcelona 24 52
3. Getafe 24 42
4. Atletico Madrid 24 40
5. Sevilla 24 40
6. Villarreal 24 38
7. Valencia 24 38
8. Real Sociedad 23 37
9. Granada 24 33
10. Athletic Bilbao 24 31
11. Osasuna 24 31
12. Real Betis 24 29
13. Levante 24 29
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 23 24
17. Celta de Vigo 24 21
18. Mallorca 24 21
19. Leganés 24 19
20. Espanyol 24 19