Uzmanlardan çok ciddi kene ve sivrisinek uyarısı! Yeni hastalıklar kapıda!

İklim değişikliğine bağlı artan sıcaklıklar, uzayan yaz mevsimi ve değişen yağış rejimleri, böcek popülasyonlarını doğrudan etkiliyor. İnsanlarla temas eden ve hastalık taşıma riski bulunan sivrisinek ve keneler ile alerjik reaksiyonlara neden olan çam kese böceğinin yayılım alanları genişlerken bu durum; vektör kaynaklı hastalıklar ve alerjik vakalarda artış riskini de beraberinde getiriyor.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Entomoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İzzet Akça, küresel ortalama sıcaklıktaki artıştan en fazla etkilenen grupların başında böceklerin geldiğini anlattı.

Böceklerin yaşam döngülerinin sıcaklığa doğrudan bağlı olduğunu vurgulayan Akça, sert geçen kışlarda popülasyonların %70-80'inin doğal olarak öldüğünü ancak kışların daha ılık geçmesiyle bu kayıpların azaldığını belirtti. Prof. Dr. Akça, türlere göre değişen çarpıcı verileri paylaştı:

Sivrisinekler: Karadeniz Bölgesi'nde haziran sonlarında görülmeye başlayan sivrisinekler, yaklaşık bir ay daha erken ortaya çıkmaya başladı. Adana gibi sıcak bölgelerde yılda 10'dan fazla nesil verebilirken, Karadeniz gibi serin bölgelerde normalde 2-4 arasında kalan nesil sayısı iklim değişikliğiyle birlikte artışa geçti. Hava sıcaklığındaki artış su sıcaklığını da yükselterek larvaların daha hızlı gelişmesine yol açıyor.

Keneler: Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarının yoğun görüldüğü Sivas, Çorum, Amasya ve Samsun çevresinde risk tırmandı. Daha çok haziran ayında gündeme gelen vakalar artık nisan ayından itibaren görülüyor. Kenelerin uygun koşullarda 500 ile 5 bin arasında yumurta bırakabildiğini belirten Akça, bazı bölgelerde yılda 2 nesil veren türlerin artık 5-6 nesle kadar ulaşabildiğine dikkat çekti.

Çam Kese Böceği: Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde görülen bu tür, kışların ılıman geçmesiyle birlikte daha kuzey ve yüksek rakımlı alanlara yayılmaya başladı.
Türkiye'de Yeni Hastalık Riskleri Kapıda

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Müzeyyen Mamal Torun ise sivrisinek kaynaklı hastalıkların ve kenelerin taşıdığı enfeksiyonların yeni bölgelere taşındığını söyledi. Torun, ortaya çıkabilecek halk sağlığı risklerini şu şekilde sıraladı:

Asya Kaplan Sivrisineği (Aedes albopictus): Son yıllarda özellikle Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yerleşmeye başlayan bu tür; dang ateşi ve chikungunya gibi tehlikeli hastalıkların bulaşma riskini artırıyor.

Diğer Tehlikeler: Batı Nil Ateşi vakalarında artış görülebileceği gibi, leishmaniasis (şark çıbanı) ve lyme hastalığı vakalarının da yeni bölgelere taşınma potansiyeli bulunuyor. Çam kese böceğinin yakıcı tüyleri ise insanlarda kaşıntı, döküntü, nefes darlığı ve astım ataklarını tetikliyor.

Kritik Öngörü: "Bilimsel öngörüler, Türkiye'nin özellikle Karadeniz, Marmara ve Akdeniz kuşağında sivrisinek ve kene kaynaklı hastalıklar açısından Avrupa'nın önemli geçiş bölgelerinden biri haline gelebileceğini gösteriyor."

TBMM'ye dikkat çeken başvurular! Listede "düğünler yasaklansın" bile var... Dilekçe Komisyonu'na gelen ezber bozan öneriler yine gündem olduGündem