banner1199

banner1197

banner1203

14.08.2016, 16:10

''TRIA'' geliyor...

İsim ve kurumsal yapı hakkında tartışmalar devam ediyor ama esas ilişkin anlaşmalarda büyük yol katedildi. "TRIA" akıllara üçlü bir yapıyı getiriyor ama kısaltma ülke isimlerinden oluşuyor. Türkiye, Rusya, İran ve Azerbaycan'dan oluşan dört ülkeli bir işbirliği örgütü üzerinde çalışmalar sona yaklaşıyor. İsim kesin değil ama görüştüğümüz kaynaklar son zamanlarda BRICS gibi üye ülkelerin isimlerinin baş harflerinden oluşan örgütler kurulduğuna dikkat çekiyorlar. Brezilya, Rusya, İran, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan BRICS ekonomik bir örgütlenme. "TRIA" ise teröre karşı güvenlik ve ekonomik bir yapılanma olacak. Bize gelen bilgi üzerine "TRIA" olarak adlandıralım ama dediğimiz gibi isim değişebilir, esas önemli. 

TERÖRE KARŞI İŞBİRLİĞİ

Türkiye ile Rusya'nın yakınlaşmasıyla birlikte İran ve Azerbaycan'da hareket alanını genişletti. İran için PJAK terörü, Azerbaycan için işgalci Ermeni terörü tehdit oluştururken iki ülke arasında mevcut sorunların da giderilmesi için fırsatlar doğuyor. Rusya'da gerici terör baskısından kurtulma fırsatı yakalarken Türkiye örgütlenmenin merkezinde yer alıyor. Rusya, İran ve Azerbaycan için terör tehdidi daha parçalı olsa da Türkiye bütün terör grupları tarafından tehdit ediliyor. Son "darbe" görünümlü Amerikancı terör faaliyeti de Türkiye'nin tehdit algısını arttırıyor. Bu yüzden örgütlenmenin merkezinde Ankara olacak. Dört ülkenin ortak güvenlik hamlelerine Irak'ın gözlemci, Suriye'nin de bazı görüşmeler ve anlaşmalardan sonra özel statüyle katılımı bekleniyor. Suriye'nin kuzeyi, Irak'ın kuzeyi, Türkiye'nin doğusu ve Karadeniz, Dağlık Karabağ ve İran'ın kuzey kesimleri birinci derece müdahale alanı olacak. İlk etepta isthbarat paylaşımı üzerinde duruluyor. İkinci aşama ise gerek duyulduğu takdirde koordineli müdahale hatta konjektürel olarak koşullar uygun olduğunda ortak müdahale söz konusu olabilecek. İstahbarat faaliyetleri içinde teröre verilen uluslararası destek konusunda da birlikte çalışılacak. 

EKONOMİK AYAK

"TRIA" sadece güvenlik ile alakalı çalışmayacak. Ekonomik anlamda da bölgenin güçlü ülkeleri birlikte hareket etmenin yollarını arıyor. Birinci öncelik elbette enerji alanında yapılacak işbirliği. Doğalgaz, Petrol ve nükleer enerji dahil tüm seçenekler masada. Tartışmanın merkezinde İran'a uygulanan ama hafifletilen ambargo var. Rusya ve Azerbaycan bulundukları konum nedeniyle rahat, Türkiye'nin de konjektürel gelişmelere uygun hamleler yapması bekleniyor. "TRIA" Rusya'nın Avrasya stratejisine uygun bir yapı. Moskova özellikle Primakov ve Dugin doktrinleri üzerine kademeli bir Avrasya birliği için çalışıyor. Haftalık Aydınlık gazetesinde yaklaşık 15 yıl önce kaleme aldığımız "Avrasya Genişleme Stratejisi" adım adım işleniyor. İlk adım Putin ile dönemin Çin Başkanı Jiang Zemin arasında atılmış, iki ğlke stratejik ortak olmuştu. Kısa zamanda Şanghay Beşlisi ekonomik örgütlenmeyi aşıp aynı zamanda bir güvenlik örgütlenmesi olmuş ve Özbeksitan'ın da katılımıyla altı tam üyeli "Şanghay İşbirliği Örgütü" oluşmuştu. Örgüte daha sonra İran ve Moğolistan gözlemci, Türkiye'de katılımcı statüsüyle girmişti. Şimdi Türkiye, Kazakistan'dan resmi davet alarak tam üyeliğe hazırlanıyor. ŞİÖ'den önce Rusya ilmek hamlelerini sürdürürken Avrasya Birliği için Batı Asya merkezli bir yapı oluşturuluyor. Başbakan Binali Yıldırım'ın "altı ay içinde Suriye'de yaşanacak gelişmelere şaşrırmayın" çıkışı önemli ipuçları veriyor. 26 Eylül 2015 tarihinde kaleme aldğım bir yazının linki şöyle:http://www.ulusalkanal.com.tr/iste-rusya-nin-suriye-plani-makale,4749.html Rafet Ballı'nın da geçtiğimiz günlerde paylaştığı bu bilgiyi aslında Rusya uzun süredir bir plan olarak masada tutuyordu. Son yakınlaşmalar planın gelişimine katkı sağlayacak ve elbette durumun korunması için uluslararası örgütlenmeler yaşanacak. 

Teoman Alili
ulusalkanal.com.tr
Yorumlar (0)
kısa süreli hafif yoğunluklu yağmur
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Beşiktaş 24 40
6. Alanyaspor 24 39
7. Fenerbahçe 23 38
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 24 48
2. Erzurum BB 24 42
3. Adana Demirspor 24 40
4. Bursaspor 24 40
5. Fatih Karagümrük 24 37
6. Altay 24 35
7. Akhisar Bld.Spor 24 35
8. Ümraniye 24 35
9. Keçiörengücü 24 33
10. Balıkesirspor 24 32
11. Menemen Belediyespor 24 32
12. İstanbulspor 23 28
13. Giresunspor 23 28
14. Altınordu 24 27
15. Osmanlıspor 24 21
16. Boluspor 24 18
17. Adanaspor 24 18
18. Eskişehirspor 24 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 28 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 28 21
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Real Sociedad 25 43
4. Atletico Madrid 25 43
5. Sevilla 25 43
6. Getafe 25 42
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 26 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19