Doğanın yeşil altını deniyor! Avokadonun faydaları nelerdir? İşte bilinmeyen yararları ve zararları

Orta ve Güney Amerika kökenli olan avokado, defnegiller familyasına ait, her mevsim yeşil kalan ve doğada 20 metreye kadar uzayabilen geniş yapraklı bir ağacın meyvesidir. Son yıllarda Akdeniz iklimine sahip ülkelerde de yaygınlaşan bu meyve, ince kabuğu, büyük çekirdeği ve kremsi dokusuyla biliniyor.

Kabuk yapısı, rengi ve boyutuna göre çeşitlilik gösteren avokadonun en popüler türleri arasında Hass, Fuerte ve Bacon yer alıyor. İçerdiği zengin besin değerleriyle her yaş grubuna fayda sağlayan meyve, beslenme dünyasında tam anlamıyla "Doğanın yeşil altını" olarak anılıyor.

NEDEN BU KADAR ÇOK SEVİYORUZ?

Avokadonun mutfaklarda bu kadar çok tercih edilmesinin ardında yatan sır, içeriğindeki tekli doymamış sağlıklı yağ asitleri. Bu yağlar sayesinde diğer meyvelere kıyasla vücuda çok daha yüksek bir enerji veriyor.

Üstelik nötr tadı ve hafif, kremsi dokusu onu mutfakta adeta bir kurtarıcı yapıyor; salatalardan tatlılara, sandviçlerden soslara kadar pek çok tarifte kolayca kullanılabiliyor.

KALP VE TANSİYON İÇİN TAM BİR KORUMA KALKANI

C ve E vitaminleri, folik asit, potasyum ve antioksidanlar açısından son derece zengin olan avokado, kalbimiz için sıkı bir koruyucu görevi üstleniyor. İçeriğindeki tekli doymamış yağlar ve oleik asit, kandaki kötü kolesterolü (LDL) düşürürken iyi kolesterolü (HDL) yükseltiyor.

Aynı zamanda folat desteğiyle damarlardaki homosistein seviyesini azaltarak damar tıkanıklıklarının önüne geçiyor. Yüksek potasyum oranı ise damarları gevşeterek kan basıncını düşürüyor; böylece tansiyonu çıkaran sodyum dengelenerek kalp krizi ve felç riski azalıyor.

Yaşlanma belirtilerinden şikayetçi olanlar için avokado harika bir destekleyici. C vitamini cildin kolajen üretimini artırırken, E vitamini kırışıklıkları geciktiriyor. İçindeki glutatyon ve lutein gibi güçlü antioksidanlar, cildi serbest radikallerden ve zararlı UV ışınlarından koruyarak yaşlanmayı hücresel boyutta yavaşlatıyor.

Göz sağlığında ise lutein ve zeaksantin maddeleri devreye giriyor. Bu bileşenler ileri yaşlarda sık görülen sarı nokta (makula dejenerasyonu) hastalığını önlerken, A vitamini gece görüşünü keskinleştiriyor.

HÜCRELERİ YENİLİYOR, DEPRESYONA SAVAŞ AÇIYOR

Avokadonun içindeki folat, DNA sentezi ve hücre yenilenmesinde başrol oynuyor. B vitaminleri vücuda oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin üretimini destekleyerek kanser gibi hastalıkların önüne set çekiyor. İşin zihinsel boyutunda ise yine B vitaminleri, folat ve lutein var; bu üçlü odaklanmayı artırıyor, hafızayı güçlendiriyor ve beyin yaşlanmasını yavaşlatıyor. Dahası, ruh halimizi dengeleyen omega-3 ve folat sayesinde depresyon belirtileri hafifliyor.

Yüksek lifli yapısı sayesinde bağırsakları tembellikten kurtaran meyve, kabızlık sorununu çözüyor ve kolon sağlığını iyileştiriyor. Düşük glisemik indeksiyle kan şekerini dengede tutuyor. Sağlıklı yağlar ve lifin birleşimi ise midede uzun süreli bir tokluk hissi yaratarak iştahı kesiyor; bu da diyet yapanlar için kilo kontrolünü çok daha kolay hale getiriyor.

KEMİKLERİ GÜÇLENDİRİP AĞRILARI DİNDİRİYOR

Osteoporoz, yani kemik erimesi riskine karşı K vitamini harika bir iş çıkararak kalsiyumun doğrudan kemiklere taşınmasını sağlıyor. Magnezyum ve folatla desteklenen bu süreç, kemik yoğunluğunu artırıyor.

Meyvedeki omega-3 ve fitokimyasallar ise romatizma veya artrit gibi hastalıklarda eklem ağrılarını hafifleten doğal bir iltihap sökücü olarak çalışıyor. Yoğun antioksidanlar sayesinde soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlara karşı bağışıklık sistemimiz de güçleniyor.

Hamilelik döneminde artan folat ihtiyacını karşılayan avokado, anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimini destekliyor. Bebeklik döneminde ise içerdiği omega-3 beyin ve sinir sistemini beslerken; kalsiyum ve potasyum diş ve kemik gelişiminin temel taşlarını oluşturuyor.

KİMLER UZAK DURMALI?

Peki bu kadar faydalı bir meyve herkes için masum mu? Ne yazık ki hayır. Özellikle lateks alerjisi olan kişiler avokado yediğinde bağışıklık sistemi aşırı tepki veriyor. Ağızda kaşıntı, dudak, dil ve boğazda şişmeyle başlayan bu durum; şiddetlendiğinde mide bulantısı, kusma ve nefes darlığına kadar gidebiliyor.

Hassas mideliler veya İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) olanlar fazla tükettiğinde ise yoğun lif yapısı sindirimi zorlayarak gaz, şişkinlik, mide krampları ve ishale yol açıyor. Ayrıca yüksek kalori barındırdığı için porsiyon kontrolü yapılmadığında doğrudan kilo aldırıyor.

Avokado, kanın pıhtılaşmasını sağlayan K vitamini açısından oldukça zengindir. Bu nedenle kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin fazla tüketimi, ilacın etkisini sıfırlayabiliyor. Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta ise karaciğer. Meksika kökenli avokado türlerinde bulunan anethol ve estragole maddeleri, aşırı tüketildiğinde karaciğeri yoruyor ve organ üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor.

BÖBREK HASTALARI İÇİN GİZLİ TEHLİKE

Avokadonun en büyük risklerinden biri de içerdiği yüksek potasyum. Sağlıklı bireyler için faydalı olan bu mineral, böbrek rahatsızlığı olan hastalarda böbrekler tarafından yeterince süzülemiyor. Bunun sonucunda kanda potasyum aniden yükseliyor (hiperkalemi). Bu tablo oldukça tehlikelidir; kas zayıflığına, kalp ritminin bozulmasına ve acil müdahale edilmezse kalbin aniden durmasına bile neden olabiliyor.